Yer kürəsinin geoloji tarixində təxminən 2,5 milyard il əvvəl planetin inkişafını dəyişdirən fundamental dönüş baş verib. Avstraliyanın Kertin Universitetinin alimləri qədim süxurlarda bu dəyişikliyin kimyəvi izlərini aşkar ediblər.
Araşdırmanın nəticələri “Proceedings of the Royal Society A: Mathematical and Physical Sciences” jurnalında dərc olunub.
Alimlər təxminən 4 milyard illik geoloji dövrü əhatə edən minlərlə süxur nümunəsini araşdırıblar. Məlum olub ki, yaşı 2,5 milyard ildən çox olan süxurlarda təxminən 4 milyard il əvvəl formalaşmış qədim yer qabığından gələn materialın kimyəvi izləri mövcuddur. Daha gənc süxurlarda isə bu izlərə rast gəlinməyib.
Tədqiqatın aparıcı müəllifi Yan Lībmannın sözlərinə görə, həmin kimyəvi əlamətin yox olması Yer qabığının formalaşması prosesində fundamental dəyişiklik baş verdiyini göstərir.
Alimlər hesab edirlər ki, Yer kürəsinin ilkin inkişaf mərhələsində qədim süxurlar əsasən yarandıqları ərazilərdə dəfələrlə əriməyə və yenidən formalaşmağa məruz qalıb. Sonrakı dövrdə isə Yer qabığını daha geniş miqyasda hərəkət etdirən və yenidən emal edən sistem yaranıb.
Tədqiqatın həmmüəllifi, professor Kris Kirkland əldə olunan nəticələri müasir Yer kürəsinin görünüşünü müəyyən edən proseslərə keçidi təsdiqləyən ən inandırıcı geoloji sübutlardan biri adlandırıb.
Bununla belə, alimlər vurğulayırlar ki, aşkarlanan kimyəvi izlər tektonik təkamülün mühüm mərhələsini göstərsə də, müasir plitə tektonikasının bütün elementlərinin dəqiq nə vaxt meydana gəldiyini müəyyən etmir.
