Fransada oktyabrın 24-də baş verən kütləvi iğtişaşlar fonunda 1314 nəfər saxlanılıb. Aksiya iştirakçıları oktyabrın 31-də Milli Assambleyanın və bələdiyyə binalarının qarşısında aksiyalar keçirməyə hazırlaşırlar.
Fransa Daxili İşlər Nazirliyinin məlumatına görə, ölkənin 289 nöqtəsində keçirilən nümayişlərdə 410 min nəfər iştirak edib.
Etirazların yenidən genişlənməsi prezident Emmanuel Makronun siyasi mövqeyini və ölkədəki sabitliyi gündəmə gətirib.
Makron üçün vəziyyət getdikcə çətinləşir
Türkiyəli ekspert Canan Tercanın fikrincə, Fransadakı narazılıqlar təkcə qiymət artımı ilə bağlı deyil. Avropada iqtisadi problemlər, miqrasiya siyasəti, mənzil çatışmazlığı və dövlət xidmətlərinin yükünün artması da sosial gərginliyi gücləndirir. Tercan hesab edir ki, Avropa İttifaqının enerji və təhlükəsizlik siyasətləri, Ukrayna müharibəsi fonunda artan xərclər və əhalinin sosial tələblərinin arxa plana keçməsi Avropada narazılığın əsas səbəblərindəndir.
Radikal sağ və solun yaxınlaşması Makronu çətin vəziyyətə salır
Fransada siyasi böhranı dərinləşdirən amillərdən biri də radikal sağ və radikal sol qüvvələrin parlamentdə bəzi məsələlərdə ortaq mövqe tutmasıdır. Makronun mərkəzçi ittifaqının parlamentdə çoxluğa malik olmaması hökumətin fəaliyyət imkanlarını məhdudlaşdırır. Ekspertin təqdim etdiyi sorğu göstəricilərinə əsasən, radikal sağın dəstəyi təxminən 36 faiz, radikal solun göstəricisi isə 17 faizdir. Makronun “Renaissance” partiyasının səs payının isə təxminən 7 faiz olduğu bildirilir.
Növbədənkənar seçkilər çıxış yolu ola bilərmi?
Fransada növbədənkənar seçkilərin keçirilməsi ehtimalı da müzakirə olunur. Belə bir addım parlamentdəki güc balansını dəyişə və yeni hökumətin daha geniş siyasi dəstək qazanmasına imkan yarada bilər. Lakin Makronun 2024-cü ildə növbədənkənar seçkilərə getməsi gözlənilən nəticəni verməyib və parçalanmış parlament siyasi böhranı daha da dərinləşdirib. Ekspertin fikrincə, parlamentdə çoxluğun əldə edilməsi özlüyündə problemləri həll etməyəcək. Əsas məsələ hökumətin iqtisadi və sosial tələblərə necə cavab verəcəyi, dövlət xərclərinin hansı istiqamətlərə yönəldiləcəyi və əhalinin rifahının necə qorunacağıdır.
Makron administrasiyasını qarşıda həm parlamentdəki siyasi dalanı aradan qaldırmaq, həm də Fransa əhalisinin iqtisadi və sosial gözləntiləri ilə ölkənin xarici siyasət prioritetləri arasında tarazlıq yaratmaq kimi çətin vəzifələr gözləyir.
