Vitamin və qida əlavələri bazarı hər il sürətlə böyüyür. Lakin orta yaş dövrünə çatmış qadınlar üçün bu qədər məhsul içindən hansı əlavələrin həqiqətən faydalı, hansılarının isə sadəcə boş yerə xərc olduğunu müəyyənləşdirmək çətinləşib.
Qidalanma üzrə mütəxəssislər, orta yaşlı qadınların ehtiyac duya biləcəyi əsas vitamin və mineralları açıqlayıb.
Mütəxəssislər bildirir ki, yaş artdıqca bədənin bəzi vitamin və mineralları əvvəlki qədər yaxşı mənimsəməsi zəifləyir.
Qadın sağlamlığı üzrə mütəxəssis dietoloq Kler Pettitt deyir:
"Yaşlandıqca B12 vitamini və kalsium kimi maddələrin sorulması azalır. Menopauza dövründə estrogen səviyyəsinin düşməsi isə sümük sağlamlığına, maddələr mübadiləsinə, ürək-damar sisteminə və əzələlərə ciddi təsir göstərir. Düzgün qidalanma ilə bu riskləri azaltmaq mümkündür".
Mütəxəssislər vurğulayır ki, vitamin və mineral əlavələrinə başlamazdan əvvəl ilk addım gündəlik qidalanma rejimini yoxlamaq olmalıdır.
Pettitt deyir: "Orta yaş dövründə vaxt azlığı, stres və məsuliyyətlər səbəbindən insanlar çox vaxt yeməkləri buraxır və ya dəbdə olan pəhrizlərlə əsas qidalardan imtina edirlər."
Dietoloq Nikola Ludlam-Reyn isə protein, lif və əsas mineralları kifayət qədər qəbul etməyin vacibliyini xatırladır. Onun sözlərinə görə, qadınlar hər kiloqram ideal bədən çəkisinə gündə 1,6 qram protein qəbul etməlidir. Aktiv həyat tərzi olanlarda bu miqdar 2 qramadək yüksələ bilər.
Vitamin çatışmazlığını necə anlamaq olar?
Bədən çox vaxt vitamin çatışmazlığını xəbərdar edən siqnallar verir.
Daimi yorğunluq, əzələ zəifliyi və ya saç tökülməsi kimi əlamətlər bir və ya bir neçə vacib maddənin çatışmadığını göstərə bilər.
Mütəxəssislər, bu əlamətlər müşahidə olunduqda qan analizi üçün həkim və ya dietoloqa müraciət etməyi tövsiyə edir.
D vitamini
İmmunitet, əzələ və sümük sağlamlığı üçün vacibdir. Günəşlə təması az olan və ya qış aylarında yaşayanlar üçün ilboyu tövsiyə olunur.
Maqnezium
Əzələləri rahatladır, stresin və yuxu problemlərinin azaldılmasına kömək edir. Tam taxıllar, qoz-fındıq, avokado və paxlalılarla qidalananlarda əlavəyə çox vaxt ehtiyac olmur.
Omega-3
Həftədə ən azı bir dəfə yağlı balıq yeməyənlər üçün vacibdir. Ürək, beyin və oynaq sağlamlığını dəstəkləyir.
Dəmir
Perimenopauza dövründə artan menstrual qanaxmalar dəmir çatışmazlığına səbəb ola bilər. Yorğunluq və solğun dəri kimi əlamətlər varsa, qan analizi aparılmalıdır.
B12 vitamini və Kalsium
Veganlar və ya mədə turşusunu azaldan dərmanlardan istifadə edənlər risk altındadır. B12 sinir sistemi üçün, kalsium isə sümüklər üçün həyati əhəmiyyət daşıyır.
Yod
Bitki əsaslı süd istifadə edənlərdə yod çatışmazlığı tez-tez müşahidə olunur. Yod qalxanabənzər vəzin (tiroid) sağlamlığı üçün vacibdir.
Kollagen
Oynaq və sümük sağlamlığı üçün populyardır. Dəri və beyin üzərində təsirləri hələ tam sübut olunmayıb, amma təhlükəsiz sayılır.
Kreatin
Yalnız idmançılar üçün deyil - beyin sağlamlığı və yaddaş üçün də faydaları araşdırılır. Gündəlik 3-5 qram qəbul təhlükəsiz hesab olunur.
Biotin (B7 vitamini)
Saç sağlamlığı ilə əlaqələndirilir, amma yalnız çatışmazlıq aşkarlandıqda qəbul edilməlidir. Yumurtada, somonda və şirin kartofda təbii halda olur.
Əlavələrdən istifadə edərkən nələrə diqqət etmək lazımdır
Bütün vitamin və minerallara eyni anda başlamaq düzgün deyil. Hər əlavəni 4-6 həftəlik tək-tək sınamaq, təsiri izləmək daha faydalıdır.
Çeynənən vitaminlər praktik olsa da, çox vaxt tərkibində gizli şəkər olur. Etiketləri diqqətlə oxumaq lazımdır.
Doza həddinin aşılması riski var - xüsusilə A, D vitamini, dəmir və maqneziumun artıq miqdarı sağlamlığa zərər verə bilər.
Dərman qarşılıqlı təsirləri mümkündür. Dərman qəbul edənlər mütləq həkim və ya eczacı ilə məsləhətləşməlidir.
