Tədqiqatlar göstərir ki, ultra-işlənmiş qidalarla zəngin pəhrizlər ürək-damar xəstəliklərindən tutmuş psixi pozğunluqlara qədər 30-dan çox sağlamlıq probleminin riskini artırır.
Avstraliyalı alim Dr. Emma Beckett isə insanların sağlam hesab etdiyi, lakin əslində yüksək dərəcədə emal olunmuş qidaların siyahısını açıqlayıb.
BBC Science Focus jurnalında yayımlanan yazıda Beckett qeyd edir ki, bu məhsulların qablaşdırmasında "sağlam" imic yaradılsa da, onların tərkibi və hazırlanma üsulu ciddi sağlamlıq riskləri daşıyır.
Qablaşdırılmış hazır yeməklər
Marketlərdə "balanslı yemək" kimi satılan hazır yeməklər tez-tez konservantlar, stabilizatorlar və yüksək miqdarda duz ehtiva edir. Bu, həm dadı artırmaq, həm də uzunmüddətli saxlama məqsədi daşıyır. Lakin bu tip məhsulların tərkibində tərəvəzlər az, balans isə zəif olur.
Bitki mənşəli südlər
Süd məhsullarına alternativ kimi təqdim edilən bitki südləri - yulaf, badam, soya və s. - yüksək dərəcədə emaldan keçir. Bu südlər az miqdarda bitkidən hazırlanır, kalsium kimi əlavə maddələr sonradan qatılır və tez-tez dibinə çökür. Beckett onların uzunmüddətli təsirlərinin hələ kifayət qədər öyrənilmədiyini bildirir.
Ət əvəzediciləri
Bitki əsaslı "süni ətlər" sağlam alternativ kimi təqdim olunsa da, çox zaman yüksək dərəcədə işlənmiş bitki inqrediyentlərindən hazırlanır. Beckett xəbərdarlıq edir: "Əsl fayda təbii şəkildə qəbul edilən bitkilərdən gəlir, emal olunmuş formalarından yox."
Yemək əvəzedici içkilər
Arıqlamaq və ya vaxt çatışmazlığı səbəbilə istifadə edilən bu içkilər hər nə qədər qida baxımından zəngin görünsə də, bioaktiv maddələrdən və yemək müxtəlifliyindən məhrumdur. Davamlı istifadəsi orqanizmdə qida balanssızlığına yol aça bilər.
Səhər yeməyi taxılları
Bazarda olan bəzi taxıl növləri (məsələn, yulaf) faydalı olsa da, bir çox səhər yeməyi taxılları yüksək şəkər və əlavə maddələr səbəbilə desertə daha çox bənzəyir.
Qranola və protein barları
Bu qəlyanaltılar sürətli enerji mənbəyi kimi təqdim olunur, lakin tez-tez şəkər, duz və əlavələrlə doludur. Beckett bildirir ki, əgər bu barlar balanslı qidalanmanı əvəz edirsə, sağlam deyil. Lakin zərərli qəlyanaltılar yerinə yeyilərsə, faydalı ola bilər.
