Yeraltı hidrogen ehtiyatları dayanıqlı enerjinin yeni mənbəyinə çevrilə bilər.
ABŞ-dan olan tədqiqatçılar, həmçinin Oksford və Darem universitetlərinin, eləcə də Toronto universitetinin alimləri nəhəng təbii hidrogen ehtiyatlarının mövcudluğunu təsdiqləyiblər.
"Ecoticias" nəşrinin yazdığına görə, hidrogenin ənənəvi istehsal üsulundan fərqli olaraq (su molekullarının elektrik və ya qazıntı yanacaq vasitəsilə parçalanması), bu ehtiyatlar təbii yolla - qədim rif zonalarında suyun dəmirlə zəngin süxurlarla reaksiyası nəticəsində formalaşır.
"Nature Reviews Earth & Environment" jurnalında dərc edilən araşdırmada alimlərin ehtimalına görə, son milyardlarla il ərzində o qədər hidrogen yığılıb ki, bu, bəşəriyyəti 170 min il ərzində enerji ilə təmin edə bilər. Belə yataqların axtarışı üçün əsas "resept" məsaməli süxurların və hidrogeni yerin altında saxlayan geoloji tələlərin mövcudluğudur. Təxminən 30 Amerika ştatı perspektivli hesab olunur, xüsusilə də böyük hidrogen həcmlərinin toplanmış ola biləcəyi Kanzas ştatı ön plana çıxır.
Mövzuya biznes dairələrinin də marağı artır: "Koloma" (Bill Qeyts tərəfindən dəstəklənir) və "Hy-Terra" şirkətləri aktiv şəkildə axtarışlara sərmayə yatırırlar. Oxşar tədqiqatlar təkcə ABŞ-da deyil, həm də Fransada, Avstraliyada və Albaniyada aparılır.
Bununla yanaşı, çətinliklər də mövcuddur: torpaq mikroorqanizmləri hidrogenin bir hissəsini mənimsəyir, bu da onun əlçatan həcmini azaldır, həmçinin hasilatın iqtisadi səmərəliliyi hələ ki təsdiqlənməyib. Lakin alimlər nikbindirlər: hasilatın təşkili mümkün olarsa, təbii hidrogen istixana qazı tullantıları yaratmadan ən təmiz enerji mənbələrindən birinə çevrilə və dünyanın qazıntı yanacaqlardan asılılığını azalda bilər.
Xatırladaq ki, Texasın səhralıq ərazilərində də nəhəng hidrogen ehtiyatları aşkarlanmışdı. Qazma zamanı ilk nümunələr əldə olunub və illik hasilatın 280 min ton olacağı təxmin edilir. Bu yataq ABŞ-ı yaşıl enerji bazarında qlobal oyunçulardan birinə çevirə bilər.
