https://via.az/ az https://via.az/gundem/33579-taliyada-5-ci-istilik-dalas-temperatur-45-drcydk-ykslck.html https://via.az/gundem/33579-taliyada-5-ci-istilik-dalas-temperatur-45-drcydk-ykslck.html 33579 Fri, 28 Aug 2026 10:24:45 +0400 native-yes

Avqustun sonunda İtaliyada ekstremal istilərin 5-ci dalğası müşahidə olunur. Ölkənin cənub və mərkəzi hissələrində havanın temperaturu iqlim normasından 8-10 dərəcə yüksək olacaq.

İtaliyanın doqquz şəhərində hava şəraiti ilə bağlı “qırmızı” təhlükə səviyyəsi elan edilib və bu qeyri-adi vəziyyət cümə axşamı Bari, Palermo və Kampobassoda da müşahidə olunur. Daha doqquz şəhər isə “narıncı” zonadadır. Onların arasında Ankona, Kalyari, Kataniya, Florensiya və Latina da var.

Xəbərdarlıq, həmçinin Messina, Recco-di-Kalabriya, Rieti və Romaya da şamil olunur. Ən yüksək temperaturun avqustun 28-i və 29-da, əsasən ölkənin cənubunda qeydə alınacağı gözlənilir.

Yayın ən isti günü cümə günü, avqustun 28-i ola bilər. Siciliyanın şərqində havanın temperaturu 45 dərəcəyədək yüksələ bilər.

Bəzi ərazilərdə gecələr də qeyri-adi isti hava olacaq. Minimum temperatur 25 dərəcədən aşağı düşməyə bilər. İsti hava ilə yanaşı, Afrikadan gələn antisiklon da İtaliyaya çatacaq və ölkəyə böyük həcmdə səhra qumu gətirəcək.

Bununla belə, İtaliyanın şimal bölgələri ekstremal istidən yan keçəcək. Milanda temperaturun 30 dərəcədən yuxarı qalxmayacağı ehtimal olunur.

Turində 27-28, Venesiya ovalığında isə təxminən 34 dərəcə isti gözlənilir. Ölkənin şimalında leysan yağışları, dolu və güclü külək əsəcəyi proqnozlaşdırılır. Proqnozlara görə, anomal isti hava uzun sürməyəcək. Yüksək temperatur avqustun 27-si, 28-i və 29-da gözlənilir. Bununla belə, hazırkı vəziyyət İtaliyada cari yay mövsümünün ən intensiv istilik dalğası ola bilər.

Sentyabrın əvvəlində ölkədə əsasən isti hava şəraiti hökm sürəcək. Bu arada Fransa ərazisinin böyük hissəsində isti hava tədricən geri çəkilir. İstisna Korsika adasıdır. Cümə axşamı günorta saatlarında burada havanın temperaturu 38-39 dərəcəyədək yüksələ bilər.

Adada gecə saatlarında havanın temperaturu 30 dərəcəyədək yüksələcək.]]> https://via.az/gundem/33576-gyrtsind-99-srniin-olan-tyyar-qza-siqnal-gndrdi.html https://via.az/gundem/33576-gyrtsind-99-srniin-olan-tyyar-qza-siqnal-gndrdi.html 33576 Fri, 28 Aug 2026 10:12:21 +0400 native-yes

“Azimut” aviaşirkətinə məxsus "Superjet" təyyarəsi Sankt-Peterburq-Tbilisi reysi zamanı Nijni Novqorod üzərində fövqəladə vəziyyət siqnalı verib.

Hadisə təyyarənin təxminən 10,5 min metr yüksəklikdə uçduğu zaman baş verib. Pilotların kabinəsində baqaj bölməsində mümkün yanğınla bağlı xəbərdarlıq işə düşüb. Ekipaj beynəlxalq “Mayday” qəza siqnalı verərək yanğınsöndürmə sistemini işə salıb.

Bundan sonra ekipaj təyyarəni Nijni Novqorod hava limanına məcburi endirmək qərarına gəlib. Təyyarədə 99 sərnişin olub. Eniş uğurla həyata keçirilib və xəsarət alan olmayıb.

Təyyarəyə baxış zamanı isə baqaj bölməsində yanğın izləri aşkarlanmayıb. Növbəti səhər təyyarə Moskvaya uçub və texniki yoxlamadan sonra yenidən reyslərə buraxılıb.]]> https://via.az/gundem/33571-randan-ab-n-sanksiyalarna-reaksiya-planmz-hazrdr.html https://via.az/gundem/33571-randan-ab-n-sanksiyalarna-reaksiya-planmz-hazrdr.html 33571 Tue, 25 Aug 2026 07:01:01 +0400 native-yes

İran hökuməti ABŞ-ın sanksiyaları sərtləşdirəcəyini və yeni məhdudiyyətlər tətbiq edəcəyini əvvəlcədən nəzərə alaraq buna qarşı hazırlıq görüb.

Bunu İranın iqtisadiyyat naziri Seyid Əli Mədənizadə deyib.

Nazir bildirib ki, hökumətin iki illik iqtisadi planında mümkün problemlər nəzərə alınıb və ölkə yeni sanksiyalara hazırdır. Onun sözlərinə görə, ABŞ-nin İran iqtisadiyyatına təzyiqi Vaşinqtonun məqsədlərinə çatmasına imkan verməyəcək.

Mədənizadə müharibənin sənayeyə, xüsusilə metallurgiya müəssisələrinə təsir etdiyini, lakin zavodların fəaliyyətinin bərpa olunduğunu qeyd edib.

Qeyd edək ki, ABŞ Prezidenti Donald Tramp İrana qarşı genişmiqyaslı iqtisadi müharibə və təcrid siyasətinin başladığını açıqlayıb və Tehrana dəstək verən ölkələri ciddi iqtisadi nəticələrlə hədələyib.]]> https://via.az/gundem/33570-rusiyadan-ermnistana-azrbaycandan-tranzit-kemkl-propan-gndrildi.html https://via.az/gundem/33570-rusiyadan-ermnistana-azrbaycandan-tranzit-kemkl-propan-gndrildi.html 33570 Mon, 24 Aug 2026 12:19:09 +0400 native-yes

Rusiyadan Ermənistana Azərbaycandan tranzit keçməklə növbəti tədarük həyata keçirilib.

7 vaqondan ibarət, çəkisi 242 ton olan propan 24 avqust tarixində "Azərbaycan Dəmir Yolları" QSC-nin Biləcəri stansiyasından Böyük Kəsik istiqamətinə göndərilib.

İndiyə qədər Rusiyadan Ermənistana Azərbaycandan tranzit keçməklə 50 min tondan çox taxıl, 9 min tona yaxın gübrə, 1172 ton propan, 133 ton alüminium , 1114 ton kömür və 67 ton taxta göndərilib.

Eyni zamanda, indiyədək Azərbaycandan Ermənistana 15 min tona yaxın dizel, 5 min tona yaxın Aİ-92 və Aİ-95 benzini ixrac olunub.]]> https://via.az/gundem/33569-qazaxstanda-sekilrd-itirak-faizi-aqlanb.html https://via.az/gundem/33569-qazaxstanda-sekilrd-itirak-faizi-aqlanb.html 33569 Mon, 24 Aug 2026 12:16:25 +0400 native-yes

Qazaxıstan Mərkəzi Seçki Komissiyası növbədənkənar parlament seçkilərin ilkin nəticələrini açıqlayıb.

Bu barədə MSK-nın bu gün keçirilən iclasında qeyd olunub.

"Ədalət" partiyası - 71,17 %, Ümummilli Sosial-Demokrat Partiyası - 5,11 %, "Baytak" Qazaxıstan Yaşıllar Partiyası - 1,7 %, Qazaxıstan Xalq Partiyası - 3,11 %, "Auıl" Xalq-Demokratik Vətənpərvər Partiyası - 6,26 %, "AK jol" Demokratik Partiyası - 5,21 %, "Respublika" partiyası - 5,56 %, "Hamıya qarşı" - 2,51 %", - məlumatda bildirilib.

5%-dən az səs toplayan "Xalq partiyası" və "Baytak" parlamentə düşə bilməyib.

Qazaxıstan MSK-nın sədri Nurlan Abdirovun sözlərinə görə, seçkilərdə ümumilikdə 9.351.539 nəfər və ya siyahılara daxil edilmiş vətəndaşların 73,8 faizi iştirak edib.

Qeyd edək ki, dünən Qazaxıstanda ölkənin yeni birpalatalı parlamenti - Qurultayın deputatlarının ilk seçkiləri keçirilib.]]> https://via.az/gundem/33560-tehran-ar-snaq-qarsnda-b-ticart-v-maliyy-mliyyatlarn-dayandrr.html https://via.az/gundem/33560-tehran-ar-snaq-qarsnda-b-ticart-v-maliyy-mliyyatlarn-dayandrr.html 33560 Sun, 23 Aug 2026 12:48:56 +0400 native-yes

Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri (BƏƏ) iki ölkə arasında münasibətlərin pisləşməsi fonunda İranla bütün ticarət və maliyyə əməliyyatlarını dayandırıb.

Bu barədə “Le Monde” qəzeti məlumat yayıb.

BƏƏ artan regional gərginlik və təhlükəsizlik təhdidlərini əsas gətirərək məhdudiyyətləri qeyri-müəyyən müddətə tətbiq edib. Əmirliklər İranın Çindən sonra ikinci ən böyük ticarət tərəfdaşıdır və Tehranın xarici bazarlara çıxışının əsas kanallarından biridir. Bu qərardan əvvəl BƏƏ İrandan atılan iki ballistik raketin Fars körfəzinə - Əmirliklərin ərazi sularına və ondan kənara düşdüyünü açıqlamışdı. Əbu-Dabi raketlərin dəniz nəqliyyatına yönəlmiş ola biləcəyi ehatimalını irəli sürmüşdü. İran Xarici İşlər Nazirliyi Tehranın raket sınağında iştirakı ilə bağlı iddiaları rədd edərək, onları əsassız və mehriban qonşuluq münasibətlərinə zidd adlandırıb.

“Reuters” agentliyinin məlumatına görə, BƏƏ-nin qərarı Dubay vasitəsilə bank köçürmələrini, idxalı və təkrar ixracı məhdudlaşdırmaqla, artıq sanksiyalar altında olan İran iqtisadiyyatına daha da zərbə vura bilər. Bu, həmçinin regional ticarət və nəqliyyat marşrutlarının yenidən formalaşdırılması ehtimalını artırır.

Fevralın 28-də ABŞ və İsrail İrana qarşı hərbi əməliyyatlara başlayıblar. İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusu İsrailə hücuma genişmiqyaslı cavab verildiyini elan edib. İran Bəhreyn, İordaniya, Qətər, Küveyt, Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri və Səudiyyə Ərəbistanındakı ABŞ hədəflərinə zərbələr endirib. Regiondakı bütün ölkələr münaqişədən zərər çəkib.

İyunun 18-də İran və ABŞ hərbi əməliyyatların dayandırılması ilə bağlı anlaşma memorandumu imzalayıblar. Bu müddət ərzində BƏƏ və İran bəzi ticarət əlaqələrini və hava nəqliyyatını bərpa etmişdilər, lakin İran ABŞ təhdidləri dayandırana, dəniz blokadasını və sanksiyalarını ləğv edənə və dondurulmuş İran aktivlərini azad edənə qədər Hörmüz boğazını açmayacağını bildirmişdi.]]> https://via.az/gundem/33559-apple-200-dn-ox-i-yerini-ixtisar-edir.html https://via.az/gundem/33559-apple-200-dn-ox-i-yerini-ixtisar-edir.html 33559 Sun, 23 Aug 2026 12:48:36 +0400 native-yes

Amerikanın “Apple” şirkəti “Siri” səsli köməkçisi, süni intellekt (Sİ) və “Vision Pro” qarışıq reallıq qulaqlığının işlənilməsi ilə məşğul olan bölmələrində 200-dən çox iş yerini ixtisar edəcək.

Bu barədə “Bloomberg”in nəşrinə istinadən RBC xəbər verir.

“Vision Pro” ilə bağlı komandalarda təxminən 100 ştat birliyi, “Siri” və proqram təminatının işlənilməsi ilə məşğul olan bölmələrdə isə daha təxminən 100 ştat birliyi ixtisar olunacaq. Xüsusilə, “Apple” “Vision Pro” üçün oyunlar hazırlayan komandanı demək olar ki, tamamilə bağlayacaq və qulaqlıq üçün 3D videolar yaradan əməkdaşların sayını azaldacaq. “Siri” komandasındakı ixtisarlar səsli köməkçinin Sİ funksiyalarına malik yeni versiyasının işlənilməsi ilə bağlıdır.

“Apple” “Siri”nin texnoloji bazasını dəyişir, bunun nəticəsində şirkətə başqa bacarıqlara malik mütəxəssislər lazımdır. Eyni zamanda yeni ştatlar yaradılacaq, mövcud vəzifələrin bir hissəsi isə ixtisara düşəcək. Şirkət həmçinin “Apple” cihazlarının tətbiqlərində və funksiyalarında Sİ-nin tətbiqinə cavabdeh olan bölməni yenidən təşkil edir. “Bloomberg”in məlumatına görə, bu, şirkətin getdikcə daha çox komandasının məhsulun işlənilməsi prosesində Sİ texnologiyalarından müstəqil istifadə etməsi ilə şərtlənir.

“Vision Pro”ya gəldikdə, “Apple” məxsusi 3D videoların istehsalını azaltmaq qərarına gəlib. Bu tür videoların çəkilişi üçün bir neçə çəkiliş qrupu tələb olunur, bir epizodun istehsalı isə bir neçə milyon dollara başa gələ bilər. Eyni zamanda qulaqlığa olan tələbat məhduddur. İndi şirkət müstəqil şəkildə daha az kontent istehsal etməyi və onun yaradılması üçün üçüncü tərəf şirkətləri cəlb etməyi nəzərdə tutur. “Apple” bəyan edib ki, yenidənqurma çərçivəsində mövcud iş yerlərinin bir hissəsi ixtisara düşsə də, yeni ştatlar yaradılacaq. Şirkət həmçinin əməkdaşlara başqa vəzifələrə keçməyi təklif edəcək.

“Biz bu əməkdaşlara töhfələrinə görə minnətdarıq və bütün keçid dövrü ərzində onları dəstəkləməyi, o cümlədən “Apple”da başqa ştatlara müraciət etmək imkanını təmin etməyi öhdəmizə götürürük”, - deyə şirkətdən bildirilib.]]> https://via.az/gundem/33558-trkiyd-taplan-imzal-ox-uclar-9000-illik-sirri-zmk-olmur.html https://via.az/gundem/33558-trkiyd-taplan-imzal-ox-uclar-9000-illik-sirri-zmk-olmur.html 33558 Sun, 23 Aug 2026 12:48:18 +0400 native-yes

Arxeoloqlar Türkiyənin mərkəzi hissəsində təxminən 9000 il əvvəl hazırlanmış, üzərində qeyri-adi oymalar olan 11 yeni obsidian ox ucu aşkarlayıblar.

Hazırda bu cür sirli eksponatların ümumi sayı 54-ə çatıb. Onların hamısı unikaldır, üzərlərindəki işarələrin mənası isə bu günədək naməlum qalır.

Tapıntılar Kapadokyada yerləşən neolit dövrünə aid Tepecik-Çiftlik yaşayış məskənində aşkarlanıb. Tədqiqat “PLOS One” elmi jurnalında dərc olunub.

Yaşayış məskəni e.ə. təxminən 7100–5800-cü illərdə mövcud olub. Onun sakinləri əkinçilik və heyvandarlıqla məşğul olub, həmçinin zaman-zaman ovçuluq ediblər. Region obsidianın - iti alətlər və silahlar hazırlanan vulkanik şüşənin iki iri yatağı arasında yerləşir.

Son vaxtlaradək arxeoloqlar burada 740-a yaxın obsidian ox ucu tapmışdılar, lakin onların yalnız birində qeyri-adi oymalar var idi. Vəziyyət 2022-ci ildən sonra dəyişdi: tədqiqatçılar daha bir neçə belə nümunə aşkarladılar, sonra isə ümumilikdə 11 yeni nümunə tapdılar.

Alimlər bu sirli xətlərin təsadüfən meydana gələ biləcəyini müəyyənləşdirməyə çalışıblar. Mikroskopik müayinə göstərib ki, oymalar qəsdən edilib. Təcrübələr obsidianın emalı üçün daha bərk material olan çaxmaqdaşının lazım olduğunu üzə çıxarmağa kömək edib, həm də ərazidə bu material çox az olub. Bu o deməkdir ki, ustalar müvafiq aləti xüsusi olaraq axtarmalı olublar.

Bəzi ox ucları cəmi bir neçə dəfə cızılıb ki, qara səthdə aydın görünən ağ xətt yaransın. Onlardan birinin üzərindəki oymalar isə ən azı 20 dəfə icra olunub və xətlə birləşən üç kvadratdan ibarət mürəkkəb təsvir yaradılıb.

Lakin hələlik hər hansı ümumi sistem müəyyən etmək mümkün olmayıb. Bəzi naxışlar ox ucunun mərkəzində, digərləri isə kənarında yerləşir. Bəzən oymalar əşyanın yekun emalından əvvəl, bəzən isə sonra edilib. Heç bir təsvir dəqiqliklə təkrar olunmur və həmin dövrün məlum rəmzlərinə uyğun gəlmir.

Bir neçə izah mövcuddur. Hələ 1980-ci illərdə arxeoloq Ketrin Ataman ehtimal edirdi ki, bu cür işarələr ovçuların bir növ “imzaları” ola bilərdi: onların vasitəsilə ovun kimin oxu ilə vurulduğunu müəyyən etmək mümkün idi. Lakin bu cür ox uclarının nadirliyi və hər bir təsvirin unikallığı bu versiya ilə üst-üstə düşmür.

İstisna edilmir ki, oymalar sadəcə bəzək olub və ya ritual, sehrli əhəmiyyət kəsb edib. Hələlik variantların heç biri kifayət qədər sübut qazanmayıb.

Xüsusilə sirli məqam ondan ibarətdir ki, Kapadokya obsidianı o dövrdə cənub Levanta qədər nəhəng məsafələrə daşınırdı. Lakin oymalı ox ucları bu günədək yalnız müasir Türkiyənin mərkəzi hissəsində tapılıb.

Tədqiqatçılar ümid edirlər ki, yeni tapıntılar bu tapmacanın həllinə yaxınlaşmağa kömək edəcək. Xüsusilə dəfn yerlərində belə bir ox ucunun tapılması mühüm kəşf olardı; bu, onların kimlər tərəfindən hazırlandığını və insanların həyatında necə bir rol oynadığını anlamağa imkan verərdi.]]> https://via.az/gundem/33557-ab-d-yngl-mhrrikli-tyyar-qzaya-urad.html https://via.az/gundem/33557-ab-d-yngl-mhrrikli-tyyar-qzaya-urad.html 33557 Sun, 23 Aug 2026 12:47:59 +0400 native-yes

ABŞ-ın cənub-şərqində, Florida ştatının Boka Raton şəhərindəki çimərlik yaxınlığında yüngül mühərrikli təyyarə qəzaya uğrayaraq suya düşüb.

Bu barədə yerli polis departamenti məlumat yayıb.

Boka Raton polisindən bildirilib ki, hüquq-mühafizə orqanları kiçik təyyarə qəzasının nəticələrinin aradan qaldırılmasına kömək edirlər. Hadisə nəticəsində təyyarədə olan şəxs ehtiyat tədbiri olaraq xəstəxanaya aparılıb.

ABŞ Federal Aviasiya Administrasiyası qəzanın başvermə səbəblərini araşdırır. Mütəxəssislər təyyarənin sudan çıxarılması istiqamətində işləri davam etdirirlər.]]> https://via.az/gundem/33556-tokioda-zlzl-nticsind-xsart-alanlarn-say-artd-yenlnd.html https://via.az/gundem/33556-tokioda-zlzl-nticsind-xsart-alanlarn-say-artd-yenlnd.html 33556 Sun, 23 Aug 2026 12:47:42 +0400 native-yes

Avqustun 23-ə keçən gecə Yaponiyanın paytaxtı Tokionun bir rayonunda baş verən 5,9 maqnituda gücündə zəlzələ nəticəsində 20-dən çox insan xəsarət alıb.

Zəlzələ infrastruktura ziyan vurub, nəqliyyatda fasilələrin yaranmasına səbəb olub. Tokio rayonlarından birində su borusu partlayıb və su yola tökülüb.

Bəzi binalarda liftlər avtomatik olaraq dayanıb.

xxx

08:43

Yaponiyanın Böyük Tokio bölgəsində bazar günü gecə saatlarında baş verən 5,9 maqnitudalı zəlzələ nəticəsində ən azı yeddi nəfər xəsarət alıb.

Bu barədə “The Mainichi” agentliyi məlumat yayıb.

Nəşrin məlumatına görə, xəsarət alanların əksəriyyəti əzilmə xəsarətləri alıb. Yeraltı təkanlar təxminən 20 saniyə davam edib: Tokioda mebellər yellənib, qab-qacaq tökülüb, təcili xəbərdarlıq sistemləri isə bütün şəhər üzrə işə düşüb.

Yaponiya Meteorologiya İdarəsinin məlumatına əsasən, episentr İbaraki prefekturasında, yer səthindən təxminən 68 km dərinlikdə yerləşib. Zəlzələdən dərhal sonra sunami təhlükəsi elan olunsa da, bir neçə dəqiqə sonra xəbərdarlıq ləğv edilib.

Atom obyektlərində qeyri-ştat vəziyyəti qeydə alınmayıb. Zəlzələdən sonra qatarların hərəkəti müvəqqəti saxlanılsa da, sonradan cədvələ uyğun bərpa olunub.]]>